Rozdział 10

Rozdział 10

Sprawdź się!

1.

b. Wapń jest podstawowym minerałem budulcowym kości, a witamina D umożliwia jego wchłanianie z przewodu pokarmowego. Bez odpowiedniego poziomu witaminy D organizm nie jest w stanie skutecznie wykorzystać wapnia, co zwiększa ryzyko osteoporozy i złamań.

2.

b. Witamina C jest kluczowa dla syntezy kolagenu, głównego białka strukturalnego skóry. Poprawia elastyczność skóry, wspiera regenerację i przyspiesza gojenie ran. Jej niedobór prowadzi do osłabienia skóry i zaburzeń gojenia.

3.

c. Woda stanowi główny składnik skóry. Utrzymanie prawidłowego nawodnienia zwiększa jej elastyczność, jędrność i zdolność do ochrony przed czynnikami zewnętrznymi. Odwodnienie prowadzi do wysuszenia, łuszczenia i zwiększonej podatności na urazy.

4.

c. Białko jest niezbędne do budowy i regeneracji tkanek mięśniowych. Jego niedobór skutkuje utratą masy mięśniowej (sarkopenią), spadkiem siły i ograniczeniem sprawności fizycznej.

5.

c. Spastyczność wynika z nieprawidłowej regulacji sygnałów nerwowych kierujących pracą mięśni. Często towarzyszy chorobom neurologicznym, występując np. po udarze mózgu lub w stwardnieniu rozsianym.

6.

c. Densytometria (DXA) jest standardowym badaniem służącym do oceny gęstości mineralnej kości. Umożliwia wczesne wykrycie osteoporozy i ocenę ryzyka złamań.

7.

b. 25(OH)D to forma witaminy D oznaczana w surowicy krwi jako marker jej poziomu. Niski wynik świadczy o niedoborze zwiększającym ryzyko osteomalacji, osteoporozy i zaburzeń odporności.

8.

a. Witaminy A, C i E neutralizują wolne rodniki, opóźniając procesy starzenia się skóry i wspierając regenerację komórek naskórka.

9.

c. Diuretyki pętlowe, takie jak furosemid, zwiększają wydalanie elektrolitów, w tym wapnia i magnezu, co prowadzi do obniżenia gęstości kości i zwiększenia ryzyka złamań.

10.

b. Tłuste ryby (np. łosoś, makrela) oraz siemię lniane są bogate w kwasy omega-3, które działają przeciwzapalnie i wspierają regenerację tkanek mięśniowych i skóry.

11.

c. Odpowiednia dieta bogata w witaminy C, E, A oraz białko wspiera produkcję kolagenu – białka odpowiedzialnego za jędrność i elastyczność skóry. Dodatkowo antyoksydanty zawarte w diecie neutralizują wolne rodniki, które przyspieszają procesy starzenia. W efekcie skóra dłużej zachowuje sprężystość i jest mniej podatna na zmarszczki czy uszkodzenia związane ze stresem oksydacyjnym.

12.

b. Witamina K bierze udział w karboksylacji osteokalcyny, białka wiążącego wapń w kościach, co wzmacnia mineralizację kości i zmniejsza ryzyko złamań.

13.

b. Kwasy omega-3 mają właściwości przeciwzapalne, zmniejszają produkcję cytokin prozapalnych i łagodzą objawy chorób zapalnych stawów.

14.

b. W starszym wieku zmniejsza się synteza skórna witaminy D, co prowadzi do jej niedoborów i zwiększa ryzyko osteoporozy oraz złamań kości.

15.

b. Łyżeczkowatość paznokci (wklęsłość przypominająca łyżeczkę) jest charakterystycznym objawem niedoboru żelaza, typowym w anemii z niedoboru tego pierwiastka.