Wprowadzenie
Three side by side images are shown. On the left is a person lying in the grass with a book, looking off into the distance. In the middle is a sculpture of a person sitting on rock, with chin rested on hand, and the elbow of that hand rested on knee. The third is a drawing of a person sitting cross-legged with his head resting on his hand, elbow on knee.
Ilustracja 7.1 Myślenie jest ważną częścią ludzkiego doświadczenia, procesem, który interesuje ludzi od wieków. Obecnie stanowi jeden z obszarów badań psychologicznych. Takie dzieła jak XIX-wieczny obraz Dziewczyna z książką autorstwa José Ferraza de Almeidy Júniora, XX-wieczna rzeźba Myśliciel Auguste’a Rodina oraz pochodzący z X wieku obraz Shike Myślący Huike pokazują fascynację ludzkim myśleniem. (Źródło: zdjęcie w środku: modyfikacja pracy Jasona Rogersa; zdjęcie po prawej: modyfikacja pracy Tang Zu-Minga).

Wprowadzenie

Dlaczego tak trudno porzucić nawyki takie jak sięganie po dzwoniący telefon nawet w najmniej odpowiednich momentach, np. podczas prowadzenia samochodu? Jak ktoś, kto nigdy w życiu nie widział i nie dotykał śniegu, ma go sobie wyobrazić? W jaki sposób małe dzieci przyswajają język bez żadnego formalnego nauczania? Odpowiedzi na takie pytania poszukują psychologowie badający zjawisko myślenia.

Psychologowie poznawczy zajmują się również inteligencją. Czym jest i dlaczego nie jest jednakowa u wszystkich ludzi? Czy „mądrość życiowa” to rodzaj inteligencji, a jeśli tak, jakie ma związki z innymi rodzajami inteligencji? Co tak naprawdę mierzą testy inteligencji? Odpowiedzi na te i inne pytania przedstawimy w niniejszym rozdziale, poświęconym myśleniu i inteligencji.

W innych rozdziałach omówiliśmy podstawowe procesy poznawcze, takie jak percepcja, uczenie się i pamięć. Teraz skupimy się na procesach poznawczych wyższego rzędu. W ramach tej dyskusji uwzględnimy myślenie oraz pokrótce przeanalizujemy rozwój kompetencji językowych i posługiwanie się językiem. Omówimy również kwestię rozwiązywania problemów i zagadnienie kreatywności. Rozdział zakończymy rozważaniami na temat tego, jak mierzy się inteligencję oraz w jaki sposób biologia i nasze otoczenie wzajemnie na siebie oddziałują, kształtując jej poziom. Po zapoznaniu się z tym rozdziałem będziesz lepiej rozumieć procesy poznawcze wyższego rzędu, które odróżniają nas jako gatunek od innych zwierząt.