Kluczowe pojęcia

Kluczowe pojęcia

behawioryzm (ang. behaviourism)
kierunek skupiający się na obserwowaniu i kontroli zachowań
biopsychospołeczny model zdrowia (ang. biopsychosocial health model)
podejście, zgodnie z którym interakcja czynników biologicznych, psychologicznych i społecznych wpływa na zdrowie człowieka
cechy osobowości (ang. personality trait)
względnie stałe, charakterystyczne dla jednostki, ogólne tendencje do określonych zachowań, emocji i sądów, przejawiających się w różnych sytuacjach
doktor nauk humanistycznych, dr (ang. doctor, Ph. D.)
stopień akademicki nadawany w wielu dyscyplinach naukowych na uczelniach wyższych
dysertacja (ang. dissertation
pisemna praca naukowa (praca dyplomowa) przygotowana w celu uzyskania stopnia naukowego
funkcjonalizm (ang. functionalism)
kierunek zajmujący się tym, jak aktywność psychiczna pomaga organizmowi spełniać określone funkcje i tym samym dostosować się do środowiska
humanizm (ang. humanism)
podejście w psychologii podkreślające, że człowiek jest największą wartością i ma w sobie potencjał innych wartości, w tym dobra
introspekcja (ang. introspection)
proces, podczas którego człowiek obserwuje i bada własne przeżycia psychiczne, próbując rozumieć wszystkie ich elementy (w praktyce relacjonowanie na bieżąco swojego strumienia świadomości)
metoda empiryczna (ang. empirical method)
metoda zdobywania wiedzy w oparciu o obserwację lub eksperyment, w odróżnieniu od metody opierającej się wyłącznie na założeniach teoretycznych
poradnictwo psychologiczne (ang. psychological counselling)
dział psychologii skoncentrowany na wzmacnianiu emocjonalnych, społecznych, zawodowych i pozostałych aspektów życia osoby zdrowej psychicznie; nie jest psychoterapią!
program rozwoju po zdobyciu stopnia naukowego doktora (ang. post doc)
umożliwia młodym naukowcom kontynuowanie rozwoju programów badawczych i pogłębianie umiejętności badawczych pod nadzorem innych specjalistów w danej dziedzinie; najczęściej ma charakter zatrudnienia w ramach konkretnego programu badawczego, na który uzyskano finansowanie (grant)
psychobiologia (ang. psychobiology)
badania wpływu biologii na zachowania
psycholog (ang. psychologist)
absolwent 5-letnich studiów psychologicznych, który obronił tytuł magistra psychologii; posiada uprawnienia do wykonywania usług psychologicznych, tj. do: diagnozy psychologicznej, opiniowania, orzekania, udzielania pomocy psychologicznej, prowadzenia badań naukowych w dziedzinie psychologii lub działalności dydaktycznej w tym zakresie
psycholog kliniczny (ang. clinical psychologist)
specjalizacja, w której główny nacisk jest kładziony na pracę z pacjentem w kontekście klinicznym; psycholog, który ukończył dodatkowe 4- lub 5-letnie szkolenie specjalistyczne po zakończeniu studiów psychologicznych, jest profesjonalnie przygotowany do profilaktyki, diagnostyki i wsparcia psychologicznego (nie terapii!) zaburzeń psychicznych występujących w chorobach somatycznych
psychologia (ang. psychology)
dziedzina nauki zajmująca się umysłem i zachowaniem
psychologia kliniczna (ang. clinical psychology)
dział psychologii stosowanej skoncentrowany na diagnozie i leczeniu zaburzeń psychicznych i zachowania
psychologia osobowości (ang. personality psychology)
dział psychologii skoncentrowany na badaniu osobowości, tj. względnie stałych wzorców myślenia i cech warunkujących określone zachowania
psychologia poznawcza (ang. cognitive psychology)
dział psychologii skoncentrowany na badaniu procesów poznawczych, procesów myślenia oraz ich związków z doświadczeniami i działaniami
psychologia rozwojowa (ang. developmental psychology)
dział psychologii skoncentrowany na naukowym badaniu rozwoju człowieka w cyklu życia
psychologia sądowa (psychologia śledcza) (ang. forensic psychology)
dział psychologii stosowanej skoncentrowany na stosowaniu teorii i praktyki psychologii w obszarach związanych z wymiarem sprawiedliwości
psychologia sportu i aktywności fizycznej (ang. psychology of sport and physical activity)
dział psychologii stosowanej skoncentrowany na interakcjach między czynnikami psychicznymi i emocjonalnymi a sprawnością fizyczną w sporcie, aktywnościach fizycznych i innych zajęciach ruchowych
psychoterapeuta (ang. psychotherapist)
absolwent 4-letnich podyplomowych studiów z psychoterapii; musi posiadać wykształcenie wyższe na poziomie magisterskim, choć niekoniecznie psychologiczne; poza odbyciem studiów podyplomowych do uzyskania tytułu zawodowego psychoterapeuty konieczne jest spełnienie szeregu wymogów (m.in. własna psychoterapia, dwuletni staż pracy z pacjentami, regularna superwizja, zdanie wymaganych egzaminów)
strukturalizm (ang. structuralism)
kierunek, zgodnie z którym wszelkie doznania psychiczne można zrozumieć jako kombinację prostych zdarzeń, czyli elementów, a zasadniczą strukturę ludzkiej psychiki można ujawnić przez analizowanie wszystkich podstawowych elementów wrażeń i innych doświadczeń, które tworzą życie psychiczne jednostki
teoria psychoanalityczna (ang. psychoanalytic theory)
kierunek skoncentrowany na wpływie nieświadomości na świadome zachowania