Kluczowe pojęcia

Kluczowe pojęcia

antycykliczny (ang. countercyclical)
cecha polityki pieniężnej lub fiskalnej polegająca na tym, że narzędzia obu polityk wpływają na gospodarkę w sposób przeciwny do cyklu koniunkturalnego, pobudzają ją w czasie recesji i zmniejszają skalę aktywności gospodarczej w okresie silnej ekspansji
bank centralny (ang. central bank)
podmiot prowadzący politykę pieniężną danego kraju i regulujący jego system bankowy
cel inflacyjny (ang. inflation targeting
zasada, zgodnie z którą bank centralny skupia się wyłącznie na utrzymywaniu niskiego poziomu inflacji
dodatkowe rezerwy (ang. excess reserves)
rezerwy gotówkowe, które banki komercyjne utrzymują powyżej minimalnego poziomu określonego przez regulacje banku centralnego
ekspansywna polityka pieniężna (ang. expensionary monetary policy lub loose monetary policy)
polityka pieniężna, która zwiększając podaż pieniądza, prowadzi do spadku stóp procentowych w gospodarce
kredytodawca ostatniej instancji (ang. lender of last resort)
podmiot zdolny do udzielenia pożyczek bankom i innym instytucjom finansowym w sytuacjach, kiedy panika na rynkach zagraża całemu systemowi finansowemu
luzowanie ilościowe (QE) (ang. Quantitative Easing)
polityka polegająca na zakupie przez banki centralne długoterminowych publicznych i prywatnych papierów wartościowych (zarówno tych zabezpieczonych hipoteką, jak i przede wszystkim obligacji skarbowych) w celu zwiększenia dostępności funduszy pożyczkowych, a przez to pobudzenia zagregowanego popytu
operacje otwartego rynku (ang. open market operations)
operacje, w ramach których bank centralny sprzedaje lub kupuje papiery wartościowe, wpływając dzięki temu na podaż pieniądza i poziom stóp procentowych w gospodarce
ostatnia instancja kredytowa
zob. kredytodawca ostatniej instancji
panika na rynkach finansowych (ang. bank run)
masowe decyzje depozytariuszy o wypłacie ich środków z banku, często podejmowane w wyniku fałszywych pogłosek lub plotek, a więc niemające racjonalnego uzasadnienia, a wynikające z obawy, że pieniądze mogą zostać utracone
restrykcyjna polityka pieniężna (ang. contractionary monetary policy lub tight monetary policy)
polityka pieniężna, która ograniczając podaż pieniądza, prowadzi do wzrostu stóp procentowych w gospodarce
równanie Fischera (ang. basic quantity equation of money)
podaż pieniądza × szybkość obiegu pieniądza w gospodarce = nominalne PKB
równanie ilościowe
zob. równanie Fischera
równanie ilościowej teorii pieniądza
zob. równanie Fischera
równanie wymiany
zob. równanie Fischera
stopa lombardowa (ang. discount rate)
stopa procentowa pobierana przez bank centralny od pożyczek udzielanych bankom komercyjnym
stopa rezerwy obowiązkowej (ang. reserve requirement)
minimalny odsetek depozytów, który bank jest prawnie zobowiązany przechowywać w formie gotówki w swoim skarbcu lub w banku centralnym
szybkość obiegu pieniądza (ang. velocity)
szybkość, z jaką pieniądz krąży w gospodarce, obliczana jako iloraz nominalnego PKB i podaży pieniądza
ubezpieczenie depozytów (ang. deposit insurance)
system ubezpieczeniowy, który gwarantuje, że deponenci banku nie stracą swoich pieniędzy, nawet jeśli ten zbankrutuje